تاریخ پست:1397/6/18 8:41
18 شهریور، سالروز درگذشت علینقی وزیری

وزیری، پدر موسیقی نوین ایرانی

گروه ادب و هنر

علینقی وزیریعلینقی وزیری فرزند موسی خان میرپنج در سال 1261 خورشیدی زاده شد. او نوازنده بزرگ تار و آغازکننده‌ی حرکت تجددخواهی در موسیقی ایران است. ابتدا با راهنمایی دایی خود به نواختن تار پرداخت و با کسب فیض از محضر استادان بزرگ، به مقام هنرمندی رسید. وزیری در جوانی از مشروطه‌خواهان بود و سوابق خدمات نظامی بسیاری داشت، ولی به عشق موسیقی، از سابقه خدمات خود چشم پوشید و یکسره به موسیقی روی آورد. وی با کمک مصطفی قلی خان بیات راهی اروپا شد و مدت پنج سال در آلمان و فرانسه به تحصیل موسیقی پرداخت و در بازگشت با فکر پیشرفت موسیقی ایران، مدرسه عالی موسیقی را دایر کرد.

در این مدرسه علوم موسیقی غربی و اصول موسیقی ایرانی آموخته می‌شد و سعی بر این بود که موسیقی ایرانی با کمک تکنیک غربی، زندگی تازه‌ای بیابد و با موسیقی بین‌المللی همگام شود. پس از تشکیل مدرسه، ارکستر مدرسه، و کلوب موزیکال از اعضا و شاگردان مدرسه تشکیل شد و کنسرت‌های متعددی برگزار گردید. وزیری در چهار کنفرانس معروف خود به سال 1304 خورشیدی اهداف خود را برشمرد و تا سال 1313 خدمات بسیاری انجام داد از جمله تاسیس سینما صنعتی برای بانوان، نوشتن کتاب‌های آموزشی برای تار و ویولن و تئوری موسیقی ایرانی و سرودهای مدارس و ریاست مدرسه موزیک و ریاست مدرسه موسیقار.

در سال 1313 به علت اختلاف با سردمداران وقت بر کنار شد و بعد از چند سال، دوباره به خدمات دولتی برگشت و استادی دانشگاه را پذیرفت. او پایه‌گذار رشته باستان‌شناسی و دارای  کرسی تاریخ هنر و زیباشناسی بود.

 وزیری در سال 1320 مجددا به ریاست امور موسیقی کشور رسید و برنامه‌های متعددی را در این زمینه سرپرستی کرد و از سال 1325 به بعد دیگر وقف مطالعات علمی شد و در سال 1350 با سمت استاد ممتاز از دانشگاه تهران بازنشسته گردید. در سال 1352 با فروش مایملک و دارایی خود بنیاد جوایز موسیقی ملی ایران را تاسیس کرد که هدف آن اعطای بورسیه به دانشجویان بی‌بضاعت و با استعداد و تشویق افراد به تحقیق در گام‌های سازنده موسیقی ایران و ساختمان سازهای ایرانی بود. آثار وزیری بسیار زیاد و پرتنوع هستند و قسمتی از آنها با اجرای ارکستر مدرسه عالی موسیقی به رهبری او در صفحه ضبط شده‌اند و بانو روح‌انگیز خوانندگی آنها را بر عهده داشته است. قسمتی نیز در سال‌های بعد توسط شاگرد وفادار او روح‌الله خالقی بازسازی شد و با ارکسترهای بزرگ در رادیو اجرا و ضبط گردید.

در آثار او وجود نوعی هارمونی ویژه موسیقی ایرانی، ملودی‌های زیبا مدولاسیون‌های مناسب و تلفیق خاصی از موسیقی و شعر شنیده می‌شود. متاسفانه بیشتر آثار وزیری اجرا نشده است. از آثار او می‌توان نیمه شب، دلتنگ، خریدار تو، دخترک ژولیده، و بند باز را نام برد. قطعات او برای تار با ساز خود او در صفحه ضبط شده و گواهی است بر توانایی بسیاری که این استاد چیره‌دست در تار نوازی داشته است.

کتاب‌های او عبارتند از: دستور تار، دستور جدید تار و سه تار، دستور ویولن (2جلد)، سرودهای مدارس، سرودهایی از پندهای سعدی، خواندنی‌های کودکان (5جلد)، موسیقی نظری (3جلد)، زیباشناسی در هنر طبیعت (2جلد)، مقالات و سخنرانی‌های او به کوشش سید علیرضا میر علی نقی در کتاب «موسیقی‌نامه وزیری» جمع و تدوین گشته است.

وزیری از استادان بزرگی است که موافقان و مخالفان زیادی دارد. موافقانش او را پدر موسیقی نوین ایرانی می‌دانند و مخالفانش او را مخرب سنت‌ها و ارزش‌های هنری استادان قدیم می‌شمرند.

به هر حال تردیدی نیست که علینقی وزیری نابغه بزرگ و تاثیرگذاری بوده است. وی در تاریخ 18/6/1358 در تهران درگذشت و در مقبره خانوادگی در بهشت زهرا در کنار برادر و خواهرش دفن گردید.  


تاریخ پست:1397/6/18 8:41 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :411

دیدگاه هموندان

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

دیدگاه خصوصی است بله

برای ثبت دیدگاه عبارت امنیتی تصویررو به رو را وارد کنید.



مطالب مرتبط

نظر سنجی

آیا به کودکان کار کمک می‌کنید؟

هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد

Real Time Analytics